Географиялык жайгашуусу

Төрөбай Кулатов айыл аймагы Ош облусунун Ноокат районунун аймагында жайгашкан. Аймак батыш-түштүк тарабынан Кызыл-Кыя шаары, түштүк тарабынан Төөлөс айыл аймагы, чыгыш-түштүк тарабынан Көк-Жар айыл аймагы менен чектешет.

Айыл аймагынын борбору Кызыл-Булак айылында жайгашкан. Райондун борборунан алыстыгы 45 чакырымды, облустун борборунан алыстыгы 85 чакырымды түзөт. Жакынкы темир жол станциясына чейинки аралык 15 чакырым, жакынкы аэропортко чейинки аралык 95 чакырым.

Аймак деңиз деңгээлинен 1200–1700 метр бийиктикте жайгашкан. Бул көрсөткүч айыл аймагынын табигый-климаттык шарттарына, калктуу конуштардын жайгашуусуна жана калктын жашоо-тиричилигине түздөн-түз таасир этет.

Демографиялык абал

2026-жылдагы маалымат боюнча Төрөбай Кулатов айыл аймагынын жалпы калкы 33 939 адамды түзөт. Айыл аймагында 5 307 кожолук катталган. Калк негизинен 16 айылда туруктуу жашайт.

Демографиялык түзүмдө эмгекке жөндөмдүү калктын үлүшү жогору. 16 жаштан 62 жашка чейинки жарандардын саны 18 795 адамды түзөт. Бул айыл аймагында эмгек ресурстарынын олуттуу потенциалы бар экенин көрсөтөт.

Балдардын жана өспүрүмдөрдүн саны дагы жогору. 0–15 жаштагы калктын саны 12 666 адам, анын ичинен 0–6 жаштагы балдардын саны 2 693 адам. Бул көрсөткүчтөр билим берүү, мектепке чейинки тарбия жана балдарга багытталган социалдык кызматтарды пландаштырууда маанилүү.

60 жаштан жогору жарандардын саны 2 478 адамды түзөт. Улгайган жарандар айыл аймагындагы коомдук турмушта, аксакалдар институтунда жана салттуу баалуулуктарды сактоодо маанилүү орунду ээлейт.

Жыныстык курамы

Айыл аймагында эркектердин саны 17 609 адамды, аялдардын саны 18 277 адамды түзөт. Бул көрсөткүч калктын жыныстык курамы салыштырмалуу тең салмактуу экенин көрсөтөт.

Аялдардын санынын бир аз жогору болушу социалдык кызматтарды, саламаттык сактоо, үй-бүлөлүк саясат, энелерди жана балдарды колдоо багытындагы иштерди пландаштырууда эске алынат.

Улуттук курамы

Төрөбай Кулатов айыл аймагынын калкынын негизги бөлүгүн кыргыз улутунун өкүлдөрү түзөт. Паспорттук маалымат боюнча кыргыздардын саны 33 920 адамды түзөт.

Мындан тышкары аймакта түрк, орус, казак жана өзбек улуттарынын өкүлдөрү да катталган. Улуттук курамдын мындай түзүлүшү айыл аймагында коомдук ынтымакты жана жергиликтүү биримдикти сактоонун маанилүүлүгүн көрсөтөт.

Айылдардын курамы

Төрөбай Кулатов айыл аймагынын курамына 16 айыл кирет. Калктуу конуштар административдик борбор болгон Кызыл-Булак айылына карата ар түрдүү аралыкта жайгашкан. Бул жергиликтүү кызматтарды уюштурууда, жол, байланыш жана социалдык маселелерди пландаштырууда эске алынат.